Aðgengi

Aðgengisyfirlýsing.

Hagsmunasamtök Æskunnar leggja áherslu á að vefsvæði samtakanna sé aðgengilegt öllum notendum, þar með talið notendum skjálesara, þeim sem reiða sig á lyklaborðsstýringu og einstaklingum með aðrar sértækar þarfir. Hér er gerð grein fyrir stöðu aðgengismála og hvernig hægt er að koma ábendingum á framfæri.

1. Samræmi við staðla

Stefnt er að því að vefsvæðið uppfylli WCAG 2.1 á AA-stigi, sem og kröfur Evrópsku aðgengislaganna (EAA, tilskipun 2019/882) eins og þau eru innleidd á Íslandi í gegnum EES-samninginn. Stefnan tekur til alls vefsins, þ.m.t. forma, niðurhalsskjala og samskiptamöguleika.

2. Staða samræmis

Samtökin telja vefsvæðið að mestu leyti í samræmi við WCAG 2.1 AA. Eftirfarandi atriði hafa þó verið auðkennd sem ófullnægjandi eða óprófuð og unnið er að úrbótum:

  • PDF-skjöl (A2.1–A2.6): Stjórnsýsluskjölin sem birtast undir /skjol/ hafa ekki verið rýnd að fullu með tilliti til þess hvort þau séu skjáleshæf (s.s. réttar tag-merkingar á fyrirsögnum, töflum, tenglum og lestrarröð). Beiðnum um skjölin í aðgengilegri útgáfu (s.s. HTML eða strúktúraðri DOCX) er svarað innan tveggja virkra daga.
  • Form og staðfestingarferli: Skráningarform á síðum eins og /sjalfbodalidar, /fagrad og /fjaroflun hafa verið smíðuð með aðgengi í huga (label-tengingar, lyklaborðsfókus, villuupplýsingar gegnum :user-invalid), en hafa ekki verið prófuð formlega með skjálesara í enda-til-enda flæði (skráning → staðfestingarpóstur → /stadfesting).
  • Birtuskil lita á stökum stöðum: Þó kjarna­litapallettan hafi verið valin með tilliti til lágmarks 4,5:1 birtuskila eru smátextar (svo sem .note-meta og .consent-note) á mörkunum og eru í endurskoðun.
  • Reiknivélin á /styrkja: Niðurstöður reiknivélarinnar uppfærast í gegnum aria-live="polite", en flóknara samspil rennunnar (slider) og talnareits hefur ekki verið prófað sérstaklega með aðstoðartækni.

Atriðin eru flokkuð sem ófullnægjandi vegna takmarkaðra úttektarmöguleika á uppbyggingarstigi samtakanna en ekki vegna óhóflegrar byrði (e. disproportionate burden). Áætlað er að lokavinna á öllum atriðum verði lokið fyrir lok árs 2026.

3. Aðferð við gerð yfirlýsingarinnar

Yfirlýsing þessi er byggð á eigin mati samtakanna þar sem eftirfarandi var notað:

  • Handvirkt mat á hverri síðu með tilliti til lyklaborðsstýringar, fókus-ramma og fókusraðar.
  • Sjálfvirk skoðun með aðgengisverkfærum (axe-core, Lighthouse, WAVE).
  • Hluta-prófun með skjálesara (VoiceOver á macOS, NVDA á Windows) á aðalsíðum og helstu formum.
  • Skoðun á CSS-stuðningi við prefers-reduced-motion og prefers-color-scheme.

Yfirlýsingin verður endurskoðuð að lágmarki árlega, og um leið og verulegar breytingar verða á uppbyggingu vefsins.

4. Dagsetningar

  • Yfirlýsing rituð: 19. apríl 2026.
  • Síðast yfirfarin: 7. maí 2026.
  • Næsta áætlaða endurskoðun: Vor 2027.

5. Ábendingar og aðgengisbeiðnir

Ábendingar um ágalla á aðgengi vefsins, eða óskir um efni á aðgengilegra formi, skulu berast á netfangið abendingar@hagsmunasamtokaeskunnar.is. Móttaka ábendinga er staðfest innan tveggja virkra daga, og leitast er við að bregðast við þeim eins fljótt og auðið er — að jafnaði innan 30 daga.

Þegar þú sendir ábendingu, hjálpar það okkur ef þú getur tilgreint:

  • Slóðina á síðu þar sem aðgengisvandinn kom upp.
  • Hvaða aðstoðartæki þú notar (t.d. „NVDA á Windows 11“, „VoiceOver í iOS Safari“).
  • Stutta lýsingu á því hvað virkaði ekki sem skyldi.

6. Kæruleið

Telji notandi að ekki sé brugðist við ábendingu á fullnægjandi hátt má leita til Réttindagæslu fatlaðs fólks, sem gætir réttinda fatlaðs fólks á Íslandi. Eftir atvikum má einnig beina kvörtun til þess eftirlitsaðila sem fer með framkvæmd aðgengislöggjafar hverju sinni.

7. Hvað virkar þegar á reynir

Vefurinn er smíðaður sem hreinn HTML/CSS/JS án ramma og styður meðal annars eftirfarandi aðgengisþætti:

  • „Fara í meginefni“ hlekkur (skip-link) efst á hverri síðu.
  • Lyklaborðsstýring um valmynd, undirvalmynd, form og reiknivél.
  • Sýnilegur fókus-rammur á öllum gagnvirkum þáttum.
  • Stuðningur við prefers-reduced-motion (slekkur á hreyfingum).
  • Stuðningur við prefers-color-scheme: dark (sjálfvirk dökk stilling).
  • Sérstök prentstuðningsstilling fyrir lögfræðiskjöl (svart á hvítu, faldar valmyndir).
  • Form með label-tengingum, autocomplete-merkingum og villuupplýsingum gegnum :user-invalid (sem birtast aðeins eftir blur eða submit, ekki strax við hleðslu).
  • Fjölmálastuðningur með réttum lang-attribute-um á blönduðum textum.

Síðast yfirfarið: 7. maí 2026.