Aðgengi

Aðgengisyfirlýsing.

Hagsmunasamtök Æskunnar leggja áherslu á að vefsvæði samtakanna sé aðgengilegt öllum notendum, þar með talið notendum skjálesara, þeim sem reiða sig á lyklaborðsstýringu og einstaklingum með aðrar sértækar þarfir. Hér er gerð grein fyrir stöðu aðgengismála og hvernig hægt er að koma ábendingum á framfæri.

1. Samræmi við staðla

Stefnt er að því að vefsvæðið uppfylli WCAG 2.1 á AA-stigi, sem og kröfur Evrópsku aðgengislaganna (EAA, tilskipun 2019/882) eins og þau eru innleidd á Íslandi í gegnum EES-samninginn. Stefnan tekur til alls vefsins, þ.m.t. forma, niðurhalsskjala og samskiptamöguleika.

2. Staða samræmis

Samtökin telja vefsvæðið að mestu leyti í samræmi við WCAG 2.1 AA. Eftirfarandi atriði hafa þó verið auðkennd sem ófullnægjandi eða óprófuð og unnið er að úrbótum:

  • PDF-skjöl (A2.1–A2.6): Stjórnsýsluskjölin sem birtast undir /skjol/ hafa ekki verið rýnd að fullu með tilliti til þess hvort þau séu skjáleshæf (s.s. réttar tag-merkingar á fyrirsögnum, töflum, tenglum og lestrarröð). Beiðnum um skjölin í aðgengilegri útgáfu (s.s. HTML eða strúktúraðri DOCX) er svarað innan tveggja virkra daga.
  • Form og staðfestingarferli: Skráningarform á síðum eins og /sjalfbodalidar, /fagrad og /fjaroflun hafa verið smíðuð með aðgengi í huga (label-tengingar, lyklaborðsfókus, villuupplýsingar gegnum :user-invalid), en hafa ekki verið prófuð formlega með skjálesara í enda-til-enda flæði (skráning → staðfestingarpóstur → /stadfesting).
  • Birtuskil lita á stökum stöðum: Þó kjarna­litapallettan hafi verið valin með tilliti til lágmarks 4,5:1 birtuskila eru smátextar (svo sem .note-meta og .consent-note) á mörkunum og eru í endurskoðun.
  • Reiknivélin á /styrkja: Niðurstöður reiknivélarinnar uppfærast í gegnum aria-live="polite", en flóknara samspil rennunnar (slider) og talnareits hefur ekki verið prófað sérstaklega með aðstoðartækni.

Atriðin eru flokkuð sem ófullnægjandi vegna takmarkaðra úttektarmöguleika á uppbyggingarstigi samtakanna en ekki vegna óhóflegrar byrði (e. disproportionate burden). Áætlað er að lokavinna á öllum atriðum verði lokið fyrir lok árs 2026.

3. Aðferð við gerð yfirlýsingarinnar

Yfirlýsing þessi er byggð á eigin mati samtakanna þar sem eftirfarandi var notað:

  • Handvirkt mat á hverri síðu með tilliti til lyklaborðsstýringar, fókus-ramma og fókusraðar.
  • Sjálfvirk skoðun með aðgengisverkfærum (axe-core, Lighthouse, WAVE).
  • Hluta-prófun með skjálesara (VoiceOver á macOS, NVDA á Windows) á aðalsíðum og helstu formum.
  • Skoðun á CSS-stuðningi við prefers-reduced-motion og prefers-color-scheme.

Yfirlýsingin verður endurskoðuð að lágmarki árlega, og um leið og verulegar breytingar verða á uppbyggingu vefsins.

4. Dagsetningar

  • Yfirlýsing rituð: 19. apríl 2026.
  • Síðast yfirfarin: 7. maí 2026.
  • Næsta áætlaða endurskoðun: Vor 2027.

5. Ábendingar og aðgengisbeiðnir

Ábendingar um ágalla á aðgengi vefsins, eða óskir um efni á aðgengilegra formi, skulu berast á netfangið abendingar@hagsmunasamtokaeskunnar.is. Móttaka ábendinga er staðfest innan tveggja virkra daga, og leitast er við að bregðast við þeim eins fljótt og auðið er, að jafnaði innan 30 daga.

Þegar þú sendir ábendingu, hjálpar það okkur ef þú getur tilgreint:

  • Slóðina á síðu þar sem aðgengisvandinn kom upp.
  • Hvaða aðstoðartæki þú notar (t.d. „NVDA á Windows 11“, „VoiceOver í iOS Safari“).
  • Stutta lýsingu á því hvað virkaði ekki sem skyldi.

6. Kæruleið

Telji notandi að ekki sé brugðist við ábendingu á fullnægjandi hátt má leita til Réttindagæslu fatlaðs fólks, sem gætir réttinda fatlaðs fólks á Íslandi. Eftir atvikum má einnig beina kvörtun til þess eftirlitsaðila sem fer með framkvæmd aðgengislöggjafar hverju sinni.

7. Hvað virkar þegar á reynir

Vefurinn er smíðaður sem hreinn HTML/CSS/JS án ramma og styður meðal annars eftirfarandi aðgengisþætti:

  • „Fara í meginefni“ hlekkur (skip-link) efst á hverri síðu.
  • Lyklaborðsstýring um valmynd, undirvalmynd, form og reiknivél.
  • Sýnilegur fókus-rammur á öllum gagnvirkum þáttum.
  • Stuðningur við prefers-reduced-motion (slekkur á hreyfingum).
  • Stuðningur við prefers-color-scheme: dark (sjálfvirk dökk stilling).
  • Sérstök prentstuðningsstilling fyrir lögfræðiskjöl (svart á hvítu, faldar valmyndir).
  • Form með label-tengingum, autocomplete-merkingum og villuupplýsingum gegnum :user-invalid (sem birtast aðeins eftir blur eða submit, ekki strax við hleðslu).
  • Fjölmálastuðningur með réttum lang-attribute-um á blönduðum textum.

Síðast yfirfarið: 7. maí 2026.