Spurningar sem við fáum oft.

Já, ekki síst vegna þess að við erum ekki að finna upp neitt. Hver eining kerfisins er til og í daglegri notkun erlendis: rannsóknarritstjórnir reka skjalasöfn með rekjanleika, háskólar reka loforðavaktir og þingvaktir hafa fylgst með þjóðþingum í meira en tuttugu ár. Okkar verk er að púsla saman margreyndum lausnum og sníða þær að íslensku umhverfi: vélin flýtir vinnunni, fólk ber ábyrgðina.

Ýmsir opinberir aðilar safna tölfræði um börn og sinna eftirliti, hver á sínu sviði, og Mælaborð um farsæld barna birtir mikilvægar mælingar. HÆ kemur ekki í stað þeirra heldur bætir við því sem óháður aðili einn getur veitt: sjálfstæðri yfirsýn þvert á kerfin, samfelldri eftirfylgni með loforðum og aðhaldi utan frá.

Að vera fjármagnaður er ekki það sama og að vera háður. Sjálfstæðið er varið í uppbyggingunni sjálfri: ekkert eitt framlag fer með ráðandi hlut, engin framlög fylgja skilyrðum sem binda niðurstöður og fjármögnunin er gagnsæ. Félagið er óflokkspólitískt og stjórnarmenn starfa sem sjálfstæðir fulltrúar samkvæmt samþykktum þess.

Við greinum kerfið, ekki einstaklingsmál. Í grunninum eru engar persónugreinanlegar upplýsingar um börn eða fjölskyldur; prófílarnir eru um stofnanir, lög, úrræði og opinberar ákvarðanir. Þar sem reynsla fólks veitir samhengi er hún aldrei skráð á persónugreinanlegan hátt.

Já, sem verkfæri, ekki dómara. Vélin flýtir vinnunni, fólk ber ábyrgðina: hún sækir skjöl, gerir drög að flokkun og raðar tillögum eftir áreiðanleika, en ekkert birtist án þess að manneskja hafi farið yfir það og efnislegt mat verður aldrei sjálfvirkt.

Við leiðréttum hana opinberlega. Villur sem finnast eftir birtingu fara í opinbera leiðréttingaskrá þar sem fram kemur hvað var rangt, hvað er rétt og hvenær það var lagað. Við gerum sömu kröfur til okkar sjálfra og við gerum til annarra, og fögnum ábendingum á abendingar@hagsmunasamtokaeskunnar.is.

Hún vísar okkur veginn. Innsýn frá fólki sem þekkir kerfið af eigin raun segir okkur hvar á að leita og hvernig kerfið birtist í framkvæmd. Innsýn er þó samhengi, ekki heimild: aðeins rekjanleg gögn birtum við sem staðreyndir, og ábendingar eru aldrei skráðar á persónugreinanlegan hátt. Örugg og dulkóðuð ábendingarrás er í hönnun; þangað til tökum við við ábendingum á abendingar@hagsmunasamtokaeskunnar.is.

Nei. Samtökin eru óflokkspólitísk og leggja fram staðreyndir, styrkleika kerfisins jafnt sem veikleika, hlutlægt og með heimildum. Hlutverk okkar er að aðgreina hvað er ákveðið, hvað er efnt og hvað breytist í raun. Það er aðhald, ekki andstaða.

Umboðsmaður barna er sjálfstætt embætti, sett á fót með lögum, sem stendur vörð um réttindi barna og tekur meðal annars saman tölur um bið barna eftir þjónustu. HÆ er óháð almannaheillasamtök utan stjórnkerfisins: við söfnum opinberum gögnum á einn stað, vöktum loforð og efndir yfir tíma og veitum aðhald utan frá. Verkefnin bæta hvort annað upp.